و عبادات او مضاعف مىشود ؛ زيرا كه مقصود در عبادات « 1 » محض حركت زبان و بدن نيست بلكه از براى آن است كه انس او به حقّ محكم شود ، هرچند « 2 » دل فارغتر است تأثير عبادت در انس به خدا بيشتر است . و از براى اين است كه در اخبار فضل فقير بر غنى عَلَى الإطلاق وارد شده . و نيز معناى فقر آن نيست كه البته مالك هيچ چيز نباشد ، حضرت امام جعفر صادق عليه السلام در اثناى سخنى كه « 3 » با صوفيّه مىفرمودند اين سخن را گفتند كه : خداى عزّ وجلّ پيغمبرش را تعليم كرد كه چون انفاق مال نمايد و اين چنان بود كه وقتى آن حضرت به قدر هفت مثقال از طلا داشت و كراهت داشت كه صبح كند و آن باقى مانده باشد ، پس تصدّق كرد و صباح شد و چيزى نداشت و در آن وقت سايلى « 4 » سؤال كرد و « 5 » آن حضرت چيزى نداشت كه به سايل تصدّق كند و « 6 » سايل ملامت آن « 7 » حضرت را كرد و آن حضرت غمگين شد از آن راه كه چيزى نمىيافت كه به آن بدهد و در نهايت رحم و شفقت بود ، پس خداى عزّ وجلّ آن حضرت را تعليم فرمودند و ادب كردند به اين سخن كه : « وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً » « 8 » يعنى دست خود را غُل در گردن مكن به آنكه هيچ به كسى ندهى ، و دست خود را به نهايت پهن مكن به آنكه « 9 » هرچه داشته باشى بدهى ، پس بنشينى در حالتى كه ملامت كرده شوى و درمانده باشى . پس حضرت امام جعفر سلام اللَّه عليه فرمودند : مراد خداى عزّ وجلّ آن است كه

--> ( 1 ) . عبادات / s عبادت . ( 2 ) . a s + كه . ( 3 ) . a m - كه . ( 4 ) . سايلى / s a سايل . ( 5 ) . a s - و . ( 6 ) . a s - و . ( 7 ) . s a - آن . ( 8 ) . إسراء : 29 . ( 9 ) . آنكه / s a آنچه .